مراقبت بعد از جراحی قلب باز باید چگونه باشد؟

سال 2002 بود. هفت دقیقه بیش تر ازدویدن مارک والک جراح در سنترال پارک نگذشته بود که ناگهان دردی شدید قفسه سینه اش را  فراگرفت. از نظر مارک، استرس و  هضم نشدن غذایی که خورده بود، عامل این درد بود. این مساله روز های بعد هم اتفاق افتاد. در آخر آقای والک که نمی توانست این علایم را نادیده بگیرد، به متخصص قلب مراجعه کرد.

پزشک به او گفت که تقریبا 95 درصد از هر چهار رگ قلب او گرفته است و باید سریعا عمل قلب باز انجام دهد. این عمل موفقیت آمیز بود، اما آقای والک را دچار افسردگی کرد. خودش باور داشت که بعد از عمل قلب دیگر آن انسان قبلی نبوده است.

لازم به ذکر است که آقای والک نایب رئیس بخش جراحی بیمارستان آموزشی نیویورک بود. در این برهه او دچار ترس فراوان شده بود و دائما نگران بود که دیگر نتواند مثل قبل زندگی کند، خانواده اش را حمایت کند و پول رهن خانه اش را بپردازد.

به گفته خودش، هر بار که غذا می خورد، طاعون را می دید که از رگ هایش عبور می کند. اندیشیدن در مورد مرگ که یکی از نشانه های افسردگی است به سراغ یک نفر از هر 5 نفر که عمل قلب داشته اند می آید و تقریبا گریبانگیر یک نفر از هر 3 نفر که حمله قلبی را تجربه کرده اند، می شود.

آقای والک این موضوع را در بقیه همکاران خود که وضعیت مشابهی داشتند قبلا دیده بود. یکی از آن ها مجبور شده بود شغل پزشکی را رها کند. اگر آقای والک افسردگی اش را درمان نمی کرد، بعدا دچار مشکلات قلبی بیش تری می شد.

بنابراین به همراه همسرش (جیمی کولبی خبرنگار فاکس نیوز) برنامه ای ریختند و آن را در کتاب اخیرشان با نام برگشت به زندگی پس از بحران چاپ کردند. برای کولبی این حرکت در جهت کمک به والک برای برگشت به زندگی بود.

او باید همراه همسرش به ملاقات پزشک می رفت، تغییرات شغلی او را مدیریت می کرد و حتی راضی کردن آقای والک برای دیدن یک مشاور هم جزو کارهای خانم کولبی بود. آقای والک هم به نوعی در حال تجربه یک ماراتون جدید دوساله بعد از جراحی بود. به گفته خانم کولبی این نکات به هر شخصی که عمل قلب داشته، می تواند کمک بسیار کند.

جراح قلب

# قدم اول: یک شب، یک شب خوابیدن را تمرین کنید

اکثر بیمارانی که جراحی بای پس قلب داشته اند، بعدا دچار مشکلات خواب می شوند و طبق تحقیقات این مشکل مزمن می شود. آقای والک هر بار چشمانش را می بست، گمان می کرد دیگر قلبش نمی زند.

اما چیزی که به او کمک کرد کلمات آرامش بخش همسرش بود که یک شب سرش را روی سینه او گذاشت و گفت صدای قلبت از همیشه بلند تر است. مصرف خیلی کم قرص های خواب آور و مراجعه به یک مشاور هم گزینه های مفید دیگر در ماه های اول بودند. راه بهتر اما برای آقای والک بالا زدن پرده های اتاق و تنظیم نور در اتاق بود.

او هیچ وقت نمی گذاشت خانه در تاریکی مطلق به سر ببرد چون تاریکی برایش یادآور مرگ بود. بعد از آن صبح ها در روشنایی به خواب خوبی می رفت.

# قدم دوم: با دردتان (هم درد جسمی و هم احساسی) روبه رو شوید

روز های اول بعد از عمل، اقای والک از همسرش خواست که نگذارد او به مصرف مسکن اعتیاد پیدا کند، بنابراین پس از 8 روز او دیگر قرصی مصرف نکرد. به گفته آقای والک قرص ها، افسردگی پس از عمل او را کم می کردند و حس خوبی به او می دادند.

اما مصرف آن ها در دراز مدت اصلا کار صحیحی نبود. در عوض او نزد مشاور رفت و از آرامبخش های تجویزی استفاده کرد. مشاور برای او توضیح داد که این حالات یک جور PTSD محسوب می شود. کسانی که از جنگ برگشته اند یا قربانی تجاوز های جنسی بوده و یا حتی تجربه بیماری سختی را پشت سر گذاشته اند، دچار این نوع اختلال استرسی می شوند.

با شرکت در جلسات مشاوره، آقای والک یاد گرفت که ترس های مربوط به حمله قلبی اش را به محرکی برای تغییرات مثبت بدل کند. این تغییرات شامل رژیم های غذایی مناسب، توانبخشی قلبی و مدیریت استرس می شد. خانم کولبی به همسرش کمک کرد روحیه اش را بالا ببرد. دیدن فیلم های اکشن مثل راکی و رامبو و دریافت هدیه های محبت آمیز که بعضا از سمت دوستان ناشسناس بود، نقش مهمی در بهبودی روحیه آقای والک داشتند.

# قدم سوم: از خانه بیرون بروید، حتی اگر تا دم سوپر مارکت باشد

آقای والک تا 3 هفته پس از جراحی از خانه بیرون نرفت. بقدری ضعیف شده بود که هفته سوم یک نفر او را با پدر همسرش اشتتباهی گرفت. با اینحال وقتی به خانه برگشت حالش بهتر بود و اعتماد بنفسش برای بیرون رفتن بیش تر هم شده بود. آقای والک توصیه می کند قبل از بیرون رفتن حتما موقعیت ها و دیدارهای احتمالی را تصور کنید و خود را برای یک چالش آماده کنید.

# قدم چهارم: برای ویزیت های هفتگی پزشک برنامه ریزی کنید

هر یک از ویزیت های پزشکی آقای والک در ابتدا به او این ترس را می داد که انسداد یا مشکل جدیدی را در قلبش نشان دهد. رفته رفته این نگرانی کم تر شد و هرگاه سوال پزشکی در این زمینه برای او پیش می آمد با پزشکش تماس می گرفت.

خانم کولبی همه ی جلسات همراه همسرش نزد پزشک می رفت و یواشکی از قبل از او می خواست هر طور شده یک نظر مثبت در مورد سلامتی آقای والک در آن جلسه بدهد. چنین شد که روحیه آقای والک بسیار بالا رفت.

# قدم پنجم: رابطه جنسی را فراموش نکنید

آقای والک نگران وضعیت جسمانی اش بود و می ترسید موقع رابطه جنسی توان جسمانی اش کم شود و مرگ به سراغش آید. خانم کولبی هم از آن طرف نگران بود که چطور می تواند با شرایط جسمانی جدید همسرش کنار بیاید. بنابراین هر دو رابطه جنسی شان را آهسته جلو بردند. اوایل به روشن کردن شمع، در آغوش گرفتن و نوازش همدیگر بسنده کردند. نکته مهم در این رابطه نظر پزشک است. حتما برای انجام عمل جنسی بعد از جراحی نظر پزشک را جویا شوید.

# قدم ششم: یاد بگیرید که دوباره غذا بخورید و از آن لذت ببرید

غذا های سرخ کردنی و دونات جزو خوراکی های مورد علاقه آقای والک بودند، اما در حال حاضر او بندرت خوراکی شرین می خورد. ترس از مشکلات قلبی دوباره به او کمک کرده که مصرف این خوراکی ها را کم کند. البته ترس او آنقدر زیاد بود که میزان چربی لازم برای بدن که در یک تکه مرغ بود را هم نمی خورد.

آقای والک اشتهایش را بعد از عمل از دست داده بود و در نتیجه وزنش به 60 کیلوگرم رسیده بود، آن هم با قدی به بلندی 180 داشت! ورزش های ریلکس کننده بدن و تمرینات تنفس عمیق به او کمک کرد کم کم شروع به غذا خوردن در اندازه های کوچک کند.

در حقیقت چیزی که به او بیش ترین کمک را کرد، یک پیاده روی با خیال آسوده به سمت رستوران مورد علاقه اش بود. تصور اینکه خوراکی های مغذی مانند میوه، ماهی و سبزیجات به قلب او کمک می کرد، خوردن آن ها را برای آقای والک راحت تر کرده بود. هر بار وسوسه می شد که هات داگ یا چیزبرگر بخورد، تصور می کرد چربی آن غذاها رگ هایش را انسداد کرده و بدین ترتیب از شر وسوسه اش خلاص می شد.

# قدم هفتم: خودتان را در مقابل همکاران بد روحیه مسلح کنید

کنار گذاشتن شغلی پر زحمت بعد از انجام جراحی کاری سخت اما گاهی ضروری است. والک متوجه شد دیگر نمی تواند 15 ساعت در روز کار کند و همکارانش در اتاق عمل مانند یک بیمار با او برخورد می کنند. در واقع بعد از اخراج شدن او بسیار راضی بود.

اینکه دیگر لازم نبود آن همه کار کند و می توانست کاری ساده تر در بیمارستان انجام دهد از اتفاقات خوب زندگی او بود. اوایل کاهش حقوق او را مایوس کرد، اما وقتی همسرش با او صحبت کرد و برایش توضیح داد شغل او تنها یک عمل بوده که او انجام می داده و والک از شغلش جداست، همه چیز آرام تر شد. خانم کولبی می گوید آن حرف ها به همسرش کمک کرد تا دریابد اگرچه قلب او قابل کنترل نیست، شخصیت او و انسانی که او هست را خودش تعیین می کند.

# قدم هشتم: خود را برای چالشی جسمانی آماد کنید

اگر همیشه می خواستید  غواصی کنید، کلیمانجارو را فتح کنید، یا پیاده روی سه روزه بیماران سرطان سینه را تجربه کنید، الان بهترین فرصت است. به عقیده آقای والک، بعد از جراحی قلب، آماده کردن خود برای یک چالش جسمانی بهترین کار است.

بعد از شش ماه شرکت در جلسات توان بخشی، آقای والک از پزشک خود برای دو ماراتون اجازه خواست. او دو سال بعد از عمل قلبش مسابقات را به پایان رساند و بعد از آن هم در سه ماراتون شرکت کرد. این مساله برای خانم کولبی کمی نگران کننده بود. او همیشه روزهای یکشنبه منتظر می ایستاد تا همسرش با آخرین نفس به خط پایان نزدیک شود. با اینحال می دانست که تمام این تمرینات به همسرش کمک کرده است.

چه چیزهایی در روند بهبودی بعد از عمل قلب مؤثر است؟

  • سلامتی کلی شما

یکی از مهم ترین شاخصه ها در سرعت بهبودی این است که در کل سلامتی شما در چه وضعیتی است. فردی که از قبل بیماری دیگری دارد، در مقایسه با یک فرد سالم دیرتر خوب می شود.

  • اضافه وزن و مصرف دخانیات

اگر دچار اضافه وزن هستید یا سیگار می کشید حتما قبل از عمل این دو مساله را برطرف کنید.

  • نوع جراحی

روند بهبودی به سرعت بعد از عمل شروع می شود. بسته به نوع جراحی که شما داشته اید (عمل قلب باز یا عمل کم تهاجمی)، این روند متغیر است. احتمالا در این دوره شما در بخش مراقبت های ویژه بیمارستان یا بخشی دیگر بستری می شوید تا آمادگی لازم برای بلند شدن از تخت و راه رفتن و انجام فعالیت روزانه را پیدا کنید.

راهکارهایی برای درمان سریع تر

برای اینکه بعد از عمل خود زودتر سلامتی کامل تان را بازیابید، بهتر است این کارها را انجام دهید:

به بدن خود به ویژه در دو ماه اول گوش دهید.

هشتاد درصد بهبودی شما در دو ماه اول بعد از عمل اتفاق می افتد. در این دوره، جلسات توانبخشی قلبی بروید و به تدریج فعالیت روزانه خود را افزایش دهید.

افزایش فعالیت روزانه قبل از شروع جلسات توانبخشی بسیار مهم است، چرا که بیشتر برنامه های توانبخشی 6 هفته پس از عمل شروع می شوند. شاید با فعالیت زیاد، زود خسته شوید و نیاز به استراحت داشته باشید. بنابراین به بدنتان گوش دهید. مطمئن شوید فعالیتی که می کنید برای شما زیاد نیست و خطری به دنبال ندارد.

به توصیه های پزشک عمل کنید.

در مورد انجام بعضی از فعالیت ها، حتما نظر پزشک را بپرسید. مثلا برای اینکه بتوانید دوچرخه سواری کنید یا اجسام سنگین را بلند کنید، نیاز به شش هفته استراحت دارید، زیرا استخوان قفسه سینه شما نیاز به بهبودی دارد. برای شروع رانندگی هم از پزشکتان مشورت بگیرید.

صبور باشید.

بعد از دو ماه اول، روند درمان و بهبودی شما کمی کند پیش می رود. بیست درصد بهبودی باقیمانده احتمال زیاد تا یک سال زمان ببرد. در این مدت نیرو و توان خود را بازیابی می کنید.

درست غذا بخورید و وقتی آماده اید، فعالیت کردن را شروع کنید.

داشتن یک رژیم غذایی سالم و برنامه ورزشی روزانه در روند بهبودی شما بسیار مؤثر است.

چه چیز نرمال است؟ چه چیز نرمال نیست؟

کمی ناراحتی و اذیت شدن بعد از جراحی مساله ای طبیعی است. پزشک در مورد حالاتی که در روند درمان تجربه خواهید کرد، از قبل به شما توضیحات لازم را می دهد.

بعد از 8-10 هفته دوره بهبودی، شما باید دوباره سلامتی خود را بدست آورید. اگر با گذشت این زمان هنوز احساس نفس تنگی یا درد در ناحیه جراحی دارید، حتما با پزشکتان در این باره مشورت کنید.

اگر نشانه هایی از قبیل سرخی چشم یا ترشحات چرک مانند در قفسه سینه داشتید، احتمالا دچار عفونت شده اید و نیاز به بررسی پزشک دارید. درد غیر طبیعی یکی دیگر از این نشانه هاست.

همه افراد روزهای خوب را در کنار روز های بد دارند. اما اگر چند روز پشت سر هم حالتان خوب نبود، سریعا به پزشک اطلاع دهید. تیم مراقبتی شما آماده است که هر لحظه به سوالات شما پاسخ داده و به شما کمک کند. هر گونه سوال یا نگرانی که داشتید سریعا با پزشک تماس بگیرید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
پرسش از دکتر