چگونه متوجه گرفتگی عروق قلب شویم؟

گرفتگی عروق قلب یا بیماری عروق کرونر، جریان خون به قلب را کاهش می دهد. این اتفاق زمانى می افتد که شریان هایی که خون را به عضله قلب می رسانند، به علت جمع شدن چربی و سایر مواد در پلاک در ناحیه ى آسیب دیده ، تنگ می شوند (آترواسکلروز).

گرفتگی عروق کرونری قلب باعث می شود قلب ضعیف شود و غیر طبیعی بماند و با گذشت زمان، می تواند منجر به نارسایی قلبی شود. درد قفسه سینه، تنگی نفس و ..  علائم مربوط به گرفتگی عروق قلب است.

آترواسکلروز مشکلی است که در آن شریان ها به دلیل ایجاد پلاک در اطراف دیواره شریان، تنگ و سخت میشوند.

همچنین به ایم مشکل بیماری عروقی آترواسکلروتیک میگویند. این بیماری جریان خون بدن را مختل میکند، و احتمال ایجاد عوارض جدی را ایجاد میکند.

گرفتگی عروق قلب چیست؟

آترواسکلروز تنگی شریان ها به دلیل ایجاد پلاک در دیواره شریان ها است.

شریان ها خون را از قلب به تمام بدن حمل میکنند. شریان ها با لایه ای از سلول ها ساخته شده اند که آن ها را به اندازه کافی نرم نگه می دارد و به خون اجازه می دهد به آسانی جریان داشته باشد. به این لایه اندوتلیوم گفته میشود.

آترواسکلروز زمانی شروع میشود که اندوتلیوم آسیب ببیند، و به نوعی مواد شیمیایی خطرناک اجازه دهد که در دیواره عروق تجمع یابند.

بدن برای پاک سازی این کلسترول ها نوعی سلول خونی سفید (گلبول سفید) را به آن ناحیه می فرستد، اما بعضی اوقات سلول ها در آن ناحیه گیر میکنند.

با گذر زمان، پلاک میتواند تشکیل شود، که از کلسترول، ماکروفاژها، کلسیم و دیگر مواد موجود در خون تشکیل شده است.

بعضی اوقات، پلاک تا اندازه مشخصی بزرگ میشود و متوقف میشود، و خودش باعث مشکلی نمی شود. در هر حال، بعضی اوقات پلاک شریان را می بندد و جریان خون قسمتی از بدن را مختل میکند. این حالت احتمال ایجاد لخته خون را افزایش می دهد، چیزی که میتواند باعث یک مشکل تهدید کننده حیات شود.

در بعضی موارد، پلاک درنهایت می شکند. اگر این اتفاق رخ دهد، پلاکت ها در ناحیه تجمعه می یابند و میتوانند به همدیگر بچسبند و لخته خون ایجاد کنند. این میتواند شریان را مسدود کند و باعث عوارض مشکلات تهدید کننده حیات شود، مانند سکته مغزی و حمله قلبی.

این مشکل میتواند روی تمام شریان های بدن تاثیر بگذارد، اما معمولا روی شریان های بزرگتر و آن هایی که فشار بالاتری دارند تاثیر می گذارد.

آنژین یک علامت رایج گرفتگی عروق قلب است

یکی از علامت های رایج بیماری عروق کرونر، نوعی درد قفسه سینه به نام آنژین است. آنژین ممکن است مانند سفتی، سنگینى یا فشار در قفسه سینه حس شود . ممکن است با احساس کوفتگى ، سوزش یا خستگی همراه باشد.

ممکن است آنژین را در پشت، فک، گردن، شانه ها یا بازوهایتان احساس کنید. این درد ممکن است از شانه به انگشتان دست یا بالاى شکم نیز انتشار یابد. معمولا درد آنژین را بالا تر گوش یا پایین تر شکم خود احساس نمی کنید.

گاهی اوقات آنژین باعث احساس فشار مضاعف، سنگینى یا ناراحتی می شود که می تواند با سوء هاضمه یا تنگی نفس اشتباه شود. زنان و افراد مسن بیشتر از مردان و جوانتر ها به این نوع آنژین مبتلا مى شوند. آنژین می تواند علائم دیگری  مانند تعریق نیز ایجاد کند  .

آنزین صدری

علت آنژین

آنژین ناشی از ایسکمی است. ایسکمی زمانى اتفاق می افتد که قلب خون کافی با اکسیژن دریافت نمی کند. این امر می تواند عضله قلب و عملکرد آن را تضعیف کند.

معمولا آنژین زمانی اتفاق می افتد که در حال انجام فعالیتی باشید که نیاز به اکسیژن اضافی دارد، مانند ورزش کردن یا خوردن. هنگامی که دچار استرس مى شوید یا درجه حرارت بدنتان سرد می شود و بدن برای مقابله با آن تلاش مى کند و ممکن است قلب از اکسیژن محروم شود.

ایسکمی ناشى از بیمارى گرفتگی عروق کرونر همیشه علامت ایجاد نمی کند. گاهی علائم آنژین تا زمانی که یک فرد در معرض یک مشکل قلبی اساسى مانند حمله قلبی، نارسایی قلبی یا اختلال ریتم قلبى باشد ، ایجاد نمى شوند . این وضعیت “ایسکمی خاموش” نامیده می شود.

آنژین پایدار و ناپایدار

آنژین ممکن است به دو دسته ى پایدار و ناپایدار طبقه بندی شود.

آنژین پایدار

آنژین پایدار در زمان های قابل پیش بینی اتفاق مى افتد . به عنوان مثال، معمولا در طول دوره ى استرس یا ورزش رخ می دهد که قلب سخت تر کار می کند و نیاز به اکسیژن بیشتری دارد.

معمولا چند دقیقه طول می کشد و با استراحت بهبود مى یابد.

گاهی اوقات نیز “آنژین پایدار مزمن” نیز نامیده می شود و آن زمانی است که دوره هاى درد مشابه هستند ، باعث می شوند قلب سخت تر کار کند و قابل پیش بینی در یک دوره زمانی طولانی مى باشند.

آنژین ناپایدار

آنژین ناپایدار “آنژین در حالت استراحت” نیز نامیده می شود و زمانی رخ می دهد که قلب کار اضافى انجام نمى دهد . درد معمولا با استراحت بهتر نمی شود و می تواند هر بار شدیدتر شود . این درد حتی می تواند شما را از خواب بیدار کند . به نظر می رسد این آنژین به علت پارگی حاد پلاک آترواسکلروتیک و تشکیل لخته ى خون در نتیجه ى انسداد عروق کرونر، باعث انسداد ناگهانی و شدید جریان خون به عضله قلب می شود.

بهترین روش برای عمل گرفتگی عروق قلب

سایر علائم بیمارى گرفتگی عروق قلب

علاوه بر آنژین، ممکن است علائم زیر نیز در بیمارى گرفتگی عروق قلب ایجاد شود :

1- تنگی نفس

2- تعریق

3- ضعف

4- سرگیجه

5- حالت تهوع

6- ضربان قلب سریع

7- تپش قلب

اولین علامت آترواسکلروز میتواند طی نوجوانی شروع شود، با نوارهایی از گلبول های سفید خونی که در دیواره شریان ها ظاهر میشوند. اغلب، تا زمان پارگی پلاک یا کاهش شدید جریان خون علامتی ایجاد نمی شود. این اتفاق برای رخ دادن معمولا چندین سال زمان می خواهد.

علائم بستگی به این دارند که کدام شریان درگیر شده باشد.

شریان کاروتید

شریان کاروتید خون مغز را فراهم میکند. محدودیت خون رسانی به مغز میتواند منجربه سکته مغزی شود، و فرد ممکن است گستره ای از علائم را به دلیل آترواسکلروز در این ناحیه تجربه کنند، شامل:

  • ضعف
  • مشکل در نفس کشیدن
  • سردرد
  • بیحسی در صورت
  • فلج

شریان کروناری

شریان های کروناری خون قلب را فراهم میکنند. وقتی خون رسانی به قلب محدود شود، میتواند باعث آنژین و حمله قلبی شود.

علائم شامل:

  • استفراغ
  • اضطراب شدید
  • درد قفسه ی سینه
  • سرفه کردن
  • غش کردن

شریان کلیوی (رنال)

شریان کلیوی خون کلیه را فراهم میکند. اگر خون رسانی محدود شود، خطر جدی برای ایجاد بیماری مزمن کلیه وجود دارد.

شخصی که دچار انسداد شریان کلیوی شده است ممکن است علائم زیر را تجریه کند:

  • از دست دادن اشتها
  • تورم دست ها و پاها
  • مشکل در تولید ادرار

درمان گرفتگی عروق قلب

درمان آترواسکلروز برای پیشگیری از عوارض اهمیت دارد.

گزینه های درمانی شامل تغییر شیوه زندگی، داروهای مختلف و تداخلات جراحی است. با این حال مهم است که پزشک به درستی آترواسکروز را تشخیص دهد تا اطمینان حاصل کند که شریان به ظرفیت کامل خودش برمی گردد.

تشخیص گرفتگی عروق قلب

کسی که در خطر ابتلا به آترواسکلروز است باید آزمایش شود زیرا علائم تا ایجاد بیماری های قلبی عروقی رخ نخواهند داد. تشخیص براساس پیشینه دارویی، نتایج آزمایش ها و معاینه جسامنی خواهد بود. آزمایش های دیگر شامل موارد زیر هستند:

آزمایش خون

اندازه گیری مقدار قند، چربی و پروتئین در خون. اگر مقدار قند و چربی خون بالا باشد، نشان دهنده ی خطر بالای آترواسکلروز است.

معاینه جسمانی

پزشک با استفاده از گوشی پزشکی به شریان های شما گوش می دهد تا ببیند آیا صدایی “ووشش” غیر طبیعی به دلیل جریان خون غیرمناسب وجود دارد یا خیر. اگر این صدا شنیده شود، میتواند به این معنی باشد که پلاکی جریان خون را مسدود کرده است.

همچنین ممکن است در زیر ناحیه ای که شریان تنگ شده است نبض ضعیف شده باشد. بعضی اوقات نبض قابل درکی مشاهده نمیشود. ممکن است وجود نبض آشفته در زانو و شکم نشان دهنده ی آنوریسم باشد.

جایی که جریان خون در تنگنا باشد، ممکن است زخم با به درستی بهبود نیابند. ممکن است پزشک این نوع زخم ها را بررسی کند.

سونوگرافی

سونوگرافی میتواند فشار خون در قسمت های مختلف بدن را بررسی کند. تغییر در فشار میتواند تشان دهنده جایی باشد که ممکن است جریان خون مسدود شده باشد.

سی تی اسکن

 این آزمایش میتواند برای یافتن شریانی که تنگ و سخت شده است استفاده شود.

کسی که در خطر ابتلا به آترواسکروز است باید پزشکش به او درمورد تغییر شیوه زندگی و حفظ وزن سالم صحبت کند. در بعضی موارد، درمان ممکن است شامل داروها و جراحی باشد.

گزینه های درمانی

گستره ی درمانی آترواسکلروز شامل موارد زیر است:

تغییر شیوه زندگی

 این مورد روی حفظ وزن، فعالیت جسمانی و رژیم غذایی سالم تمرکز میکند. ممکن است پزشک خوردن غذاهای سرشار از فیبر و محدود کردن مصرف جربی های اشباع، نمک و الکل را به شما توصیه کند.

داروها

 داروهای ضد انعقاد میتوانند به پیشگیری از ساخته شدن پلاک یا به پیشگیری از ایجاد لخته خون کمک کنند. دیگرها، مانند استاتین ها، ممکن است برای پایین آوردن کلسترول تجویز شوند، و داروهای مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACEi) میتوانند به کاهش فشار خون کمک کنند.

جراحی

موارد شدید آترواسکلروز ممکن است با فرآیند های جراحی درمان شوند، مانند آنژیوپلاستی یا جراحی بای پس شریان کروناری (CABG).

آنژوپلاستی شامل متسع کردن شریان و باز کردن انسداد است که خون بتواند دوباره به طور مناسب در شریان جریان یابد. CABG نوع دیگری جراحی است که میتواند جریان خون قلب را با استفاده از شریان هایی از دیگر اندام های بدن برای بای پس کردن (پل زدن) شریان تنگ شده بهبود دهد.

سرگیجه و بیماری قلبی

عوارض گرفتگی عروق قلب

آترواسکلروز میتواند به عوارض جدی و مانداگار منجر شود.

گرفتگی عروق قلب می تواند مستقیما در بیماری های شریان محیطی، کاروتید و کروناری مشارکت کند. در بیماری شریان کرونای قلب، شریان های نزدیک به قلب تنگ میشوند. بیماری شریان کاروتید روی شریان های نزدیک به مغز اثر میگذارد و بیماری شریان های محیطی روی خون رسانی به اندام ها تاثیر می گذارد.

این ها می توانند به گستره ای از عوارض منجر شوند، شامل:

  • بیماری های قلبی و نارسایی قلب: ممکن است قلب نتواند خون را به اندازه کافی به بدن پمپ کند، یا ممکن است با مقدار کافی خون پر نشود.
  • حمله قلبی: این اورژانس پزشکی است که در آن خون رسانی مسدود میشود. این مورد میتواند تهدید کننده حیات باشد.
  • نارسایی کلیه: اگر کلیه ها خون کافی دریافت نکنند، عملکردشان میتواند متوقف شود.
  • آنورسیم: این یک مشکل جدی است که در آن دیواره شریان برآمده میشود، بعضی اوقات پاره میشود و باعث خون ریزی داخلی و احتمالا کشنده میشود.
  • سکته مغزی: سکته مغزی یک اورژانس پزشکی است که در آن خون رسانی به مغز مسدود میشود و مغز از اکسیژن محروم می ماند. این مورد میتواند سلول های مغزی را بکشد.
  • آریتمی: آترواسکلروز میتواند منجربه ریتم غیر طبیعی فلب و تپش قلب شود.

چگونه مى توانید متوجه شوید که در معرض آنژین صدری هستید یا حمله قلبی ؟

هر دو بیماری ممکن است شامل درد قفسه سینه و سایر علائم مشابه باشد. با این حال، اگر کیفیت درد تغییر کند، بیش از 15 دقیقه طول بکشد، یا به قرص های نیتروگلیسرین که پزشک تجویز کرده است پاسخ ندهد، شریعا به اورژانس مراجعه کنید . ممکن است دچار حمله قلبی شده باشید و باید توسط پزشک ارزیابی شوید.

علائم زیر ممکن است نشانه ای از آنژین یا شروع حمله قلبی ناشی از بیمارى گرفتگی عروق کرونر باشند:

  • درد، ناراحتی، فشار، تنگی، بی حسی یا احساس سوزش در قفسه سینه، بازوها، شانه ها، پشت، بالاى شکم یا فک
  • سرگیجه
  • ضعف یا خستگی
  • تهوع یا استفراغ
  • سوء هاضمه یا سوزش سر دل
  • عرق کردن یا پوسته پوسته شدن
  • ضربان قلب سریع یا ریتم نامنظم قلب
  • اضطراب یا احساس عمومی ناخوشایند

این علائم را نادیده نگیرید. اغلب افراد مطمئن نیستند این علائم جدى باشند و به دنبال مراقبت هاى پزشکى نمى روند . این امر می تواند منجر به تاخیر در درمان شود . پس بهتر است به سلامتى خود اهمیت دهید.

   دکتر کامران حسین زاده متخصص قلب و عروق و جراح قلب

سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر